De terug reis

We hadden geluk de laatste dag, we mochten een keer uitslapen, maar het is dan ook weekend zullen we maar zeggen. Kwart voor elf zijn we vertrokken vanuit het hotel uit Tallinn richting de boot (Tallink.com) voor de oversteek van een paar uur naar Helsinki. Aangezien ik nog steeds geloofde in het verhaal van de pleister over de navel (Fins Indianen verhaal), had ik deze keer geen reispil ingenomen. Maar toen we halverwege waren, kreeg ik hier toch een beetje spijt van. De beroerdheid begon langzaam toe te slaan. Maar dat kon natuurlijk ook van de honger zijn. Op de boot heb ik gelukkig nog een potje rendierenvlees kunnen kopen van € 3,- voor de winnaar van de prijsvraag over de verschillen tussen mijn hoofd en die van een eland. Achteraf blij dat ik die op de boot kocht, want in het taxfree gedeelte van het vliegveld kost zo'n blik € 6,19.
Na de aankomst in de haven zijn we met de bus naar het station gegaan, van waar uit we met een bus van Finnair naar het vliegveld zijn gereisd. Vreemde bussen zijn dat, over de ramen lopen allemaal dikke stickerstrepen waardoor je de indruk krijgt, vanuit de binnenkant gezien, dat je in een gevangenisbusje wordt vervoerd. Maar gelukkig zijn we gewoon onschuldige onderwijsmensen. Eindelijk aangekomen op het vliegveld hadden we nog een paar uur over om in te checken en te eten, want honger hadden we inmiddels wel gekregen na een paar uur reizen. En dat gaat er natuurlijk niets boven een vers Fins broodje met zalm of kip of weet ik wat nog meer er allemaal rond zwemt of loopt daar.
Deze extra tijd kwam voor mij en een paar andere goed uit. Want zoals altijd ontstaan de beste souvenir ideeen op het vliegveld een half uur voordat je vertrekt richting Nederland. Sven, Jens en Jarne kregen een echte Finse voetbaldas en Ilke kreeg een Finse muts die ik waarschijnlijk veel goedkoper had kunnen kopen in de talrijke Finse en Estlandse winkels. Maar OK, deze kleuren van de muts had ik elders nog niet gezien, houd ik mezelf nu maar even voor.
Tien minuten voor vijf stegen we op. De gezagvoerder meldde nog even, om me gerust te stellen denk ik, dat er in Amsterdam onweer in de lucht hangt en het flink regende. Nog kort voor vertrek werden de vleugels van het vliegtuig ijsvrij gemaakt. In het vliegtuig kregen we, van moderne KLM stewardessen met een broek i.p.v. een rokje, 2 maal koffie met een koekje en 2 broodjes met Heinz sandwich spread. Ongeveer 10 minuten voor de landing werd er nog even snel gemeld dat er "lichte"turbulentie was en een sterke zuidenwind. Nou dat was meteen te merken, zeker voor een onervaren vliegtuigreiziger zoals ik. Nu weet ik hoe een tomaat zich voelt in een blender op volle toeren. Maar gelukkig was het onze Dre die me probeerde gerust te stellen en zei dat het wel goed kwam en dat valt niet mee om iemand uit het onderwijs iets van je te laten aannemen. Maar gelukkig eind goed al goed. De landing om 19.10 uur (Nederlandse tijd) was vrij normaal, dat wil zeggen we deden het in één keer goed zonder te kaatsen. We werden met de bus vanaf de landingsbaan vervoerd naar de aankomsthal. Daar stonden Marja en The Kids te wachten met chocolade letters en tekeningen. En dan is er toch niets mooier dan een paar van blijdschap tranende kinderen. Dan weet je weer wat je gemist hebt. Alleen al daarvoor is zo'n reis goed om een keer mee te maken. De reis was zeker de moeite waard en ik ga graag nog een keer terug. Een aanrader voor iedereen, om eens in het buitenland te gaan kijken naar het onderwijs. Bij deze wil ik nog als laatste, onze reisleider Jos van Kollenburg, en alle leden van de groep bedanken voor deze interessante studiereis.

laatste dag

Vandaag, vrijdag, de laatste dag in Estonia. We hebben de Estonia Business School bezocht en de Estlandse kamer van koophandel. De EBS is een prive school voort Bachelor en Master en Post Master in de economie en management. Kosten ongeveer € 4000 per jaar voor een student. Op zich is dit niet veel voor een univesitaire prive school, maar een gemiddeld maandsalaris voor een docent is netto € 800,-. Wat op viel bij de school is de trotsheid (en daarmee ook een beetje de arrogantie) van de medewerkers, hoe hun spraken over deze school enerzijds en de soberheid van het schoolgebouw anderzijds. Het was echt kil en sober mbt inrichting en dus ook koel en zakelijk. Er is veel internationale samenwerking met ander scholen (70 landen) en een intensieve samenwerking met The management School in Lancaster (Engeland). Hierna zijn we vertrokken naar de Estlandse Kamer van Koophandel. We hoorden een vehaal over de Estlandse economie t.o.v. het onderwijs en de samenwerking die ze zochten met andere landen.

Onze begeleidster van vandaag, was een lid van de Estlandse Stichting Jong Ondernemen. In Estland zijn ze actief met de mini onderneming. Ze hebben hier van een aantal landen afgekeken hoe de opzet was en toen daarna hun eigen mini onderneming concept ontwikkelt. Ze werken nu samen met 7 ander landen, maar niet zozeer in competitievorm maar meer in samenwerking/uitwisseling van ideeen. Ook hierbij willen ze graag samenwerken met nog meer ander landen. Er liggeen hier dus nog mogelijkheden voor ons. Nu kregen we nog even tijd voor een korte rondleiding door Tallinn. Opmerkelijk is dat ze "vrij" en "grof" zijn in de keuze van hun reclameteksten bij sommige winkels, zoals de billenposter al laat zien.

's Avonds zijn we gaan dineren bij een restaurant wat als thema had De Middeleeuwen, oftwel gee alleen maar kaarslicht en geen schone borden bij het wisselen van het gerecht. Bij de koffie moesten we maar de lepel van het dessert gebruiken. Heerlijk die koffie met puddingsmaak, oftwel 400 jaar over de houdbaarheidsdatum. Hierna zijn we nog even, als afscheidsavondje, wat gaan drinken in een barretje. Het was namelijk uitgaansavondje in Tallinn. Het is nu 02.30 uur en ik ga slapen. Zaterdag eerst weer 2 uur varen (gelukkig zelf niet roeien) en dan 2 uur vliegen. Aankomsttijd in Nederland is 9.30 uur.

Vrouwen met baarden

Vanochtend 8.00 uur vertrokken met een busje naar Tartuu. Dit ligt 180 km vanaf Talinn. Geen snelwegen, dus het was een heerlijke rit door de sneeuw. Tartuu, universiteitsstad van Estonia, is de tweede stad van Estonia met 1000.000 inwoners en heet de city of good Thougths.

De school die we bezochten noemen ze The School of good deeds. Het is de grootste en beste MBO instelling van Estland met 3000 leerlingen en 300 medewerkers. Het systeem van Estland lijkt op die van Finland. Op zich logisch want ze krijgen veel (financiele) steun van Finland bij het opzetten van het onderwijssysteem. De school kent zeer veel richtingen die er gevolgd kunnen worden, behalve de richting zorg en welzijn, dit zit op een aparte school. Wat opviel is dat de leerlingen veel praktijk op school krijgen en minder bij bedrijven. Ook in de bedrijfsprocessen op school worden leerlingen ingezet, zoals b.v. de catering op school, meubilair maken, brood bakkenoor school en dit ook commercieel voor andere bedrijven. Het was een supermodern schoolgebouw, super goed gefasciliteerd om eer zo voor te zorgen dat de leerling voldoende vaardigheden op doet. BPV is toepassen wat je op school geleerd hebt. Leerlingen worden allemaal opgeleid voor hetzelfde startniveau. De basisopleiding duurt in principe 3 jaar. Alleen in de praktijk kun je dan hoger op als je wilt. Op school kun je dan eventueel geexamineerd worden voor dit hogere niveau. Sport is een verplicht vak op school en wordt ook gegeven in relatie tot het beroep zoals tiltechniek. Sauna was er uiteraard ook aanwezig. Haantjes en hennetjes gescheiden, maar leerlingen gingen soms wel samen met de docenten naar de sauna.

Om 17.00 uur zijn we met onze kamikazechauffeur terug gegaan richting Talinn. Het was donker, het sneeuwde er was een inhaalverbod wat onze chauffeur blijkbaar niet gezien heeft, stoplichten waren ook minder herkenbaar voor hem en het bordje 30 km per uur zag hij als 80 km per uur. Maar ok, we zijn heel aangekomen en het eten was gelukkig nog niet koud. En nu oogjes dicht, snaveltjes toe en morgen pas om 9 uur weg.

Vertrek naar Estland

Speciale dag vandaag. We hebben een school voor beroepsonderwijs voor mensen met een beperking bezocht. We weren hier voortreffelijk ontvangen. Ze volgen in principe hetzelfde curriculum als de gangbare scholen, alleen dan vaak met speciale aanpassingen waardoor ze in de praktijk geen of minder hinder ondervinden van hun beperking (b.v. blinden en mensen met de ziekte van Asperge). Soms zijn de aanpassingen dermate groot dat diplomering niet meer mogelijk is. Er is zeer veel begeleiding van deze studenten, soms één op twee. Bijvoorbeeld een doventolk die continue meeloopt op de BPV. Er wordt zeer veel tijd en energie gestoken in het vinden van een stageplek edn de begeleiding van deze leerlingen. Een jobcoach kon maximaal 28 leerlingen begeleiden op jaarbasis. Andere leuke hulpmiddelen gezien die we zelf kunnen inzetten bij het rekenen. Met behulp van hulpmiddelen hebben ze ons laten ervaren hoe het is om blind of slechtziend te zijn. Daarnaast mochten we aan een brailleschrijfmachine werken etc. Het zag er niet uit. 's Avonds om 17.30 zijn we met de boot naar Estland gevaren. De zee was rustig voor de tijd van het jaar. De voorzorgsmaatregelen, zoals een pleister op de navel (zie foto)en de reispillen waren eigenlijk niet nodig. Na aankomst in ons hotel in Talinn om 19.30 uur, hebben we nog een uurtje of anderhalf rondgelopen in de stad. Het westen heeft hier goed zijn intrede gedaan. Prachtige gerestaureerde oude stad met stadsmuren, het aanraden waard om er eens op bezoek te gaan. Morgenochtend 8.00 uur vertrekken we weer naar de volgende school. Zo en nu is het tijd voor een Estlands pilsje.

Terug naar Helsinki

Vandaag helaas nog geen foto's, batterij leeg en niet kunnen opladen.
Het was vandaag de laatste dag in Tampere. We hebben bezocht het volwassen beroepsonderwijs en het Nokian Tyre Industrie. Daarna weer om 20.00 uur met de trein terug naar Helsinki. Wat opvalt bij het volwassen beroepsonderwijs is het volgende:
- Doelgroep zijn werkenden die bijgeschoold of opgeschoold moeten worden en
langdurig werklozen. Bij langdurig werklozen betaalt het arbeidsbureau de
intake en EVC procedure.
- De algemene vakken maken geen onderdeel uit van het curriculum.
- Uitgebreide intake met zelfbeoordelingslijst. Deze is opgesteld door de
overheid.
- Wat ze hebben aangegeven wat ze kunnen, moeten ze ook in een
praktijksimulatie laten zien.
- Onderwijs is modulair opgebouwd
- Maatwerk voor bedrijven en voor deelnemers.
- Grotendeels bekostiging door overheid.
- flexibel rooster afh. van wanneer deelnemer kan en wat hij moet leren.
- Er zijn 6 instroomomenten per jaar
- Iedere kandidaat start met introductie periode van 4 weken.

Nokian is in 1898 begonnen met de rubberindustrie en leverde in 1934 de eerste winterband. Verder zijn ze bekend van de Nokian laarzen en uiteraard de Nokia telefoon. We werden rondgeleid door de autobanden fabriek welke gespecialiseerd is in o.a. winterbanden. Onze gids was supertrots op zijn bedrijf en produkt en noemde het dan ook het beste produkt van de wereld. Wij werden zo enthousiast dat we bijna op dat moment winterbanden kochten. Maar ja, die kofferruimte. De geur van rubber viel niet tegen in de fabriek, het kon erger. We hadden ze ook nog kunnen proeven, want ze waren niet toxisch volgens de kwaliteitsmanager. Waarschijnlijk waren de banden lekkerder dan de teerijsjes die we de avond van te voren hadden proberen te eten. Nokian wil dat haar medewerkers meedenken. Daarom wil zij dat ze met nieuwe ideeen komen. Voor ieder ingediend idee krijgen ze 4 eurootjes. Als het idee ook een besparing oplevert, deelt de inbrenger mee in de winst. Dus Marc open je ideenbus en het geld stroomt binnen!

Vandaag uitleg gekregen over het Finse Schoolsysteem. Tot de 16 jaar zitten ze hier op een basischool. Hierna kunnen ze o.a. naar het 3 jarige beroepsonderwijs.
Er wordt zeer veel aandacht besteed aan het onderwijs. Een leven lang leren is hier helemaal ingebakken in het onderwijssysteem. Daarom wordt er ook veel geld in onderwijs gepompt (12 % vd begroting volgens sommige artikelen)
Ook hier wordt er gewerkt met een soort kwalificatiedossier en is de praktijk een belangrijk onderdeel om invulling te geven aan het curriculum. De stagebeoordeling gebeurt hier zoals bij ons, het bedrijf en de leerling en de docent beoordeelt. De docent beslist uiteindelijk. Het toelatingsbeleid is anders geregeld. Leerlingen worden vooraf getest en dan wordt er beslist welke leerlingen worden toegelaten. Dit is afhankelijk van het aantal beschikbare plekken. Er wordt (naar mijn indruk) meer gekeken naar de vraag en hier wordt het aantal schoolplekken op afgestemd.
's Avonds zijn we, na een paar uurtjes vrije tijd, met onze Finse begeleiders gaan eten in een vikingrestaurant, oftwel minder etiketten. En dan voelen we ons natuurlijk weer helemaal thuis. Gelukkig hebben onze Finse begeleiders ook heel veel gevoel voor humor en doen ze allemaal goed mee. Bovenste foto: Zoek de 10 verschillen. Hoofdprijs is een blikje rendiervlees. Tot morgen.

De tweede dag naar Tampere

Na een tramrit door Helsinki langs het olympisch stadion zijn we vandaag met de trein naar Tampere gegaan, een reisje van bijna 2 uur. Aangezien er sneeuw lag, kon ik het niet laten om een collega even nader te laten kennismaken met de eerste Finse sneeuw. Het reizen met de trein is hier goed geregeld, je krijgt zelfs een stoelnummer toegewezen. En ja hoor, zoals iedere rechtschapen Hollander, ga je natuurlijk zitten op een stoel die je niet is toegewezen. Dat duurt natuurlijk maar tot het moment tot er een Fin komt op wiens stoel je zit. Oftwel we verhuizen weer gewoon. Zo kwam ik naast een Finse studente te zitten die de kappersopleiding volgt. Wat leuk was dat ik net een artikel had gelezen dat er maar 0,3% afvallers zijn in Finland en zij was gestart met 18 mensen in een klas en daar waren er nu nog 6 van over. Toch wel toevallig dat ik net die 0,3% tref in de trein. Maar intussen heb ik wel voor mezelf bepaald dat wil ik wat te weten komen over de werkwijze hier, ik het door de ogen van een leerling moet gaan bekijken. De kappersopleiding bijvoorbeeld duurt 3 jaar en ze hebben 15 uur theorie per week en 15 uur praktijk op school. De stage duurt 4-8 weken per jaar. Wat opvallen was dat ze 3 talen hebben (Fins, Zweeds en Engels), maar ook vakken als geschiedenis. Hieronder valt dan ook maatschappijleer. Toen we in Tampere aan kwamen hebben we even snel ingecheckt en toen weer gedineerd. Daarna een korte wandeling door Tampere (350.000 inwoners). Tampere was bekend vanwege de textiel en papier industrie. Leuk is dat de industrie nagenoeg weg is maar dat de gebouwen nog midden in de stad staan. Hierin zitten nu kleine bedrijfjes, ateliertjes, cafeetjes, filmtheater en appartementen. En nu is het tijd voor een Fins Pilsje (€ 4,00 per glas). Het is maar goed dat ze hier geen carnaval kennen. Een leuke bijeenkomstigheid is dat het vandaag vaderdag is en dat er dan heel veel vlaggen wapperen aan de voorgevel. Wat zouden ze doen met moederdag?